Przejdź do treści

Światowy Dzień Choroby Alzheimera

Od 1999 roku, 21 września obchodzony jest Światowy Dzień Choroby Alzheimera – jednej z najczęściej występujących chorób otępiennych. W Polsce z chorobami otępiennymi zmaga się około 500-600 tysięcy osób. Szacuje się, że choroba Alzheimera odpowiada za 50-70% wszystkich przypadków, co oznacza, że dotyczy blisko 400 tysięcy pacjentów. Eksperci przewidują, że wraz z postępującym starzeniem się społeczeństwa liczba osób dotkniętych tymi schorzeniami może wzrosnąć do około miliona do 2050 roku.

Choroba Alzheimera – objawy, czynniki ryzyka

Choroba Alzheimera to postępujące schorzenie mózgu, które prowadzi do stopniowego obumierania komórek nerwowych i pogorszenia funkcji poznawczych. Najbardziej charakterystycznym objawem choroby są problemy z pamięcią, ale mogą także występować trudności z mową, wykonywaniem codziennych czynności, rozpoznawaniem przedmiotów oraz właściwą oceną sytuacji. U niektórych osób pierwsze oznaki choroby mają charakter emocjonalny i obejmują m.in. obniżony nastrój, drażliwość czy podejrzliwość. W późniejszych etapach mogą pojawić się zaburzenia zachowania, które utrudniają samodzielne funkcjonowanie.

Dokładne przyczyny choroby nie są znane. Na jej rozwój wpływają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Najważniejszym czynnikiem ryzyka pozostaje wiek, ale znaczenie mogą mieć również styl życia, aktywność fizyczna i umysłowa, sposób odżywiania oraz współistniejące choroby.

Do czynników zwiększających ryzyko zachorowania należą m.in.:

  • palenie papierosów
  • nadużywanie alkoholu,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzyca,
  • otyłość,
  • brak aktywności fizycznej,
  • depresja,
  • problemy ze słuchem i wzrokiem,
  • izolacja społeczna,
  • podeszły wiek

Początkowe objawy choroby Alzheimera zazwyczaj nie budzą niepokoju chorych i opiekunów. Pojawiają się niewielkie problemy z zapamiętywaniem imion, nazw czy gubienie przedmiotów. W kolejnych etapach, coraz trudniejsze staje się uczenie nowych rzeczy, wykonywanie bardziej złożonych zadań oraz orientacja w czasie i przestrzeni. Wraz z postępem choroby, pacjent potrzebuje coraz więcej wsparcia w codziennym życiu. Narastają problemy z planowaniem, zarządzaniem finansami, ubieraniem się, dbaniem o higienę czy samodzielnym poruszaniem się. U części osób występują również zaburzenia zachowania, takie jak niepokój, agresja, błądzenie, krzyczenie czy omamy. Objawy te znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie i wymagają większego wsparcia ze strony rodziny oraz opiekunów.

10 sygnałów ostrzegawczych mogących wskazywać na zaburzenia otępienne:

  1. Problemy z pamięcią, zwłaszcza dotyczącą niedawnych wydarzeń i nowych informacji.
  2. Trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak płacenie rachunków czy przyjmowanie leków.
  3. Zaburzenia językowe i problemy z komunikacją.
  4. Dezorientacja w czasie i miejscu.
  5. Odkładanie przedmiotów w nietypowe miejsca.
  6. Nagłe zmiany nastroju i zachowania.
  7. Trudności w ocenie sytuacji i rozwiązywaniu problemów.
  8. Problemy z liczeniem, czytaniem, pisaniem oraz interpretacją obrazów.
  9. Kłopoty z planowaniem i realizacją zadań.
  10. Wycofanie się z życia społecznego i dotychczasowych aktywności.

U niektórych pacjentów choroba Alzheimera może się rozwijać bardzo powoli. Może minąć nawet 10 lat, zanim pojawią się symptomy pozwalające na postawienie diagnozy. Tymczasem wczesne rozpoznanie objawów otępienia pozwala wdrożyć odpowiednie wsparcie i leczenie. Jeśli zauważasz niepokojące symptomy u siebie lub bliskiej osoby, warto skonsultować je na wizycie u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub psychiatry (bez skierowania). Lekarz przeprowadzi specjalistyczne testy, np. test Mini Mental, wywiad z chorym i jego opiekunem rodzinnym, skieruje na badanie przy pomocy tomografu komputerowego czy rezonans magnetyczny i zleci dodatkowe badania. Warto zachować spokój i poczekać na diagnozę – wiele schorzeń wieku senioralnego może dawać podobne objawy jak choroby otępienne.

Wsparcie chorych i opiekunów

Głównym celem obchodów Światowego Dnia Choroby Alzheimera jest podnoszenie świadomości społecznej oraz zwalczanie stygmatyzacji choroby i chorych. W odpowiedzi na rosnącą skalę problemu Ministerstwo Zdrowia przygotowało Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030. Jego celem jest poprawa profilaktyki, diagnostyki, leczenia i opieki nad osobami z otępieniem, a także wsparcie ich rodzin i opiekunów. Program zakłada m.in. zwiększanie świadomości społecznej, wcześniejsze wykrywanie chorób, lepszy dostęp do diagnostyki i leczenia, rozwój opieki dziennej oraz wsparcie psychologiczne i informacyjne dla opiekunów. Przewidziano również działania na rzecz rozwoju opieki wytchnieniowej.

Choroba Alzheimera jest schorzeniem, którego obecnie nie można całkowicie wyleczyć. Dostępne są jednak preparaty pomagające spowolnić postęp choroby oraz zmniejszyć nasilenie jej objawów. Kluczowe znaczenie ma systematyczne i regularne stosowanie zaleconych leków.

Istotnym elementem wspierającym terapię jest również aktywność fizyczna dostosowana do możliwości chorego, ćwiczenie funkcji poznawczych, na przykład poprzez rozwiązywanie krzyżówek, utrzymywanie kontaktów społecznych oraz przestrzeganie odpowiednio zbilansowanej diety.

Wraz z rozwojem choroby, osoby dotknięte Alzheimerem, często mają coraz większe trudności z wykonywaniem codziennych czynności, dlatego potrzebują pomocy i wsparcia ze strony rodziny oraz opiekunów. Z tego względu niezwykle ważne jest zwiększanie świadomości społecznej i edukowanie mieszkańców na temat choroby Alzheimera. Dzięki temu osoby chore mogą liczyć na większe zrozumienie, życzliwość i pomoc ze strony otoczenia.

Ośrodki wsparcia

Dom Pomocy Społecznej Centrum Alzheimera. Al. Wilanowska 257, 02-730 Warszawa, telefon: 22 843 19 22. Placówka koedukacyjna dla 120 osób przewlekle somatycznie chorych, zwłaszcza cierpiących na choroby otępienne w tym chorobę Alzheimera

Dzienny Dom Pomocy Centrum Alzheimera, Ul. Bieniewicka 10/14, 01-632 Warszawa, Tel. 508 876 978. W zakres świadczonych usług wchodzą: opieka pon-pt, w godzinach 8:00 – 16:00, posiłki, opieka psychologiczna i socjalna, zabiegi rehabilitacyjne, terapia zajęciowa.

więcej informacji na stronie: https://www.ca.waw.pl/dom-pomocy-spolecznej/

Lista Poradni Leczenia Zaburzeń Pamięci i Geriatrycznych

więcej informacji na stronie: https://wsparcieopiekunow.waw.pl/punkt-informacji-i-wsparcia/baza-organizacji-pomocowych/poradnie-leczenie-zaburzen-pamieci-i-geriatryczne/

Polskie Stowarzyszenie Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, Telefon zaufania 22 622 11 22

więcej informacji na stronie: https://alzheimer-waw.pl/

Ogólnopolski numer pomocowy dla osób z chorobą Alzheimera i opiekunów infolinia „Helpline”  800 201 801

Wsparcie dla opiekunów – Stowarzyszenie Pomocy Psychologicznej Syntonia, ul. Zielna 39, 01-108 Warszawa, tel. 792 890 810, e:mail: syntonia@syntonia.org.pl

więcej informacji na stronie: https://syntonia.org.pl/aktualnosci/

 

 

Warszawski Punkt Informacji SenioralnejIkona telefonu22 636 70 42